Wstęp
Kościół Högalid, znany również jako Högalidskyrkan, jest jednym z kluczowych zabytków architektonicznych w Sztokholmie. Zlokalizowany w dzielnicy Södermalm, stanowi przykład szwedzkiego Kościoła ewangelicko-luterańskiego. Jego budowa rozpoczęła się w 1916 roku i trwała aż do 1923 roku, a projekt architektoniczny opracował Ivar Tengbom, który jest również autorem innych znaczących budowli, w tym filharmonii sztokholmskiej. Kościół został wzniesiony na wzgórzu Högalidsberget, co dodatkowo podkreśla jego monumentalny charakter i znaczenie dla lokalnej społeczności.
Historia powstania kościoła
Historia kościoła Högalid sięga początku XX wieku, kiedy to w 1905 roku parafia Marii Magdaleny otrzymała działkę na północnej stronie wzgórza Högalidsberget. W związku z planowanym podziałem parafii na dwie mniejsze postanowiono zbudować nową świątynię. Pierwszym krokiem było zlecenie architektowi Konradowi Elméusowi zaprojektowania nowego kościoła. Jego plany jednak zostały odrzucone przez lokalne władze, co skłoniło parafię do ogłoszenia konkursu architektonicznego.
W konkursie wzięli udział zarówno Elméus, jak i Ivar Tengbom oraz Georg A. Nilsson. Propozycja Tengboma została wyróżniona rekomendacją wpływowego architekta Carla Westmana, co przyczyniło się do wyboru jego projektu jako podstawy do budowy kościoła. W 1914 roku zatwierdzono pierwsze plany Tengboma, które zakładały orientację kościoła na osi północ-południe oraz zastosowanie dachu czterospadowego i dwóch wież. Jednakże po zmianach w planach miejskich zdecydowano o bardziej tradycyjnej orientacji na osi wschód-zachód.
Budowa kościoła rozpoczęła się formalnie w 1917 roku, kiedy to położono kamień węgielny. Ostateczna konsekracja świątyni miała miejsce 23 czerwca 1923 roku. Dwa lata później, 1 maja 1925 roku, utworzono nową parafię Högalid, oddzielając ją od parafii Marii Magdaleny.
Architektura kościoła
Kościół Högalid jest przykładem narodowo-romantycznego stylu architektonicznego. Jego bryła wyróżnia się ciemnoczerwoną cegłą oraz monumentalną fasadą z dwiema wysokimi wieżami, które dominują nad krajobrazem wzgórza. Do świątyni prowadzi 120-metrowa aleja Högalids Kyrkväg, która podkreśla jej majestatyczny charakter.
Zewnętrzna bryła kościoła przypomina bazylikę z dachem dwuspadowym oraz bocznymi nawami. Fasada zachodnia jest prosta i zakończona trójkątnym szczytem, z wysokim oknem witrażowym autorstwa Oskara Brandtberga oraz trzema portalami wejściowymi wykończonymi granitem. Prowadzą one do kruchty o drewnianym stropie zdobionym malowidłami Filipa Månssona.
Ważnym elementem architektonicznym są również wieże kościelne. Wieża północna została poświęcona św. Ansgarowi i reprezentuje prawo, podczas gdy wieża południowa symbolizuje ewangelię i nosi imię Olausa Petri. Obie wieże mają wysokość 84 metrów, co sprawia, że ich szczyty znajdują się na wysokości 105 metrów n.p.m., niemal na równi z wieżą ratusza sztokholmskiego.
Wystrój wnętrzny kościoła
Wnętrze kościoła Högalid zostało zaprojektowane przez Ivara Tengboma we współpracy z innymi artystami. Wysoka nawa główna charakteryzuje się potężnymi filarami nośnymi oraz łukowo sklepionymi pasażami. Prezbiterium oddzielone jest od nawy głównej wysokim łukiem tęczowym i ma sklepienie gwiaździste.
Wśród dekoracji wnętrza znajdują się freski autorstwa Olle Hjortzberga oraz Gunnara Torhamna, a także złote mozaiki w kaplicy pogrzebowej zaprojektowane przez Andersa Tengboma. Warto również wspomnieć o tabernakulum i krucyfiksie wykonanym przez różnych artystów, które stanowią istotne elementy liturgiczne kościoła.
Kultura i znaczenie kościoła
Kościół Högalid nie tylko pełni funkcję sakralną, ale także stanowi ważny element kultury lokalnej i narodowej. Jego architektura i historia przyciągają turystów oraz mieszkańców miasta, którzy pragną poznać bogate dziedzictwo kulturowe Sztokholmu. Kościół jest również miejscem organizowania różnych wydarzeń społecznych i kulturalnych.
Ze względu na swoje historyczne znaczenie i wyjątkową architekturę, kościół został wpisany do rejestru zabytków sakralnych zgodnie z Kulturminneslagen (Prawem o pamiątkach kultury). Stanowi nie tylko punkt odniesienia dla wiernych, ale także inspirację dla przyszłych pokoleń architektów i artystów.
Zakończenie
Kościół Högalid to nie tylko piękna budowla sakralna, ale także symbol lokalnej historii oraz kultury Sztokholmu. Jego majestatyczna architektura i bogate wnętrze przyciągają uwagę zarówno mieszkańców, jak i turystów z całego świata. Dzięki staraniom architekta Ivara Tengboma oraz licznych artystów udało się stworzyć miejsce pełne duchowości i estetyki, które przetrwało próbę czasu i nadal pełni ważną rolę w życiu parafialnym oraz społecznym tej części Sztokholmu.
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).